znak

1. Coś jest, stoi, stanęło, znajduje się pod znakiem zapytania «coś jest niepewne lub kwestionowane»: (...) wykształcenie dzisiejszych urzędników stoi pod wielkim znakiem zapytania (...). L. Tyrmand, Dziennik.
2. Coś upływa, przebiega itp. pod znakiem jakichś wydarzeń «jakieś wydarzenia są charakterystyczne dla jakiegoś okresu, skupia się na nich powszechna uwaga»: Najbliższe lata upłyną w kulturze popularnej pod znakiem twórczości Tolkiena. Przekrój 34/2001. Cały okres panowania Władysława Łokietka przebiegał pod znakiem zmagań o koronę i granice. A. Dybkowska, J. Żaryn, M. Żaryn, Dzieje.
3. Dać (o sobie) znak życia «przesłać o sobie wiadomość, przypomnieć się»
4. Dać się (komuś) we znaki «być przykrym, uciążliwym dla kogoś; dać się odczuć jako coś przykrego»: Po kilku dniach przejęli nas kadeci. W ramach praktyk mieli nami dowodzić przez miesiąc. Cieszyliśmy się z tego, bo nasi kaprale dali nam się ostro we znaki. M. Ciesielski, Wojsko.
5. Ktoś, coś spod znaku czegoś, spod czyjegoś, jakiegoś znaku «o kimś, o czymś mającym czyjeś lub jakieś cechy charakterystyczne»: (...) po drugiej wojnie światowej „Don Juan” Moliera odżył nie tylko w teatrze, lecz i w filozofii. Dla egzystencjalistów spod znaku Sartre’a stał się znakomitym i znamiennym przykładem dzieła o człowieku absurdu, to znaczy po prostu o prawdziwym człowieku. J. Adamski, Świat.
6. Nie dawać znaku (znaków) życia
a) «nie wykazywać objawów życia»: Podszedł do siedzącego i dotknął jego ramienia, a potem twarzy. Dopiero po chwili, kiedy przekonał się, że siedzący nie daje znaków życia, skierował swoje kroki do budki, aby zawiadomić przez telefon policję. T. Różewicz, Opowiadania.
b) «nie informować o sobie, nie przesyłać wiadomości»: Ziuta zamartwiała się o Stacha, który od kilku miesięcy nie dawał znaku życia. Nie odezwał się więcej po owym pożegnalnym liście, pisanym do Zosi w Kazachstanie. J. Krzysztoń, Wielbłąd.
7. Postawić, stawiać coś pod znakiem zapytania «wątpić w coś, kwestionować coś, podawać w wątpliwość wiarygodność czegoś»: Zanieczyszczenie środowiska stawia pod znakiem zapytania przetrwanie człowieka jako gatunku biologicznego. W. Radecki, Wykroczenia.
8. Postawić, stawiać znak równości, znak równania między czymś a czymś, między kimś a kimś «stwierdzić, stwierdzać, że coś jest równoważne czemuś innemu»: Już dawno ludzkość przyznała kobiecie prawo do posiadania duszy, tym samym uznała ją za „istotę człowieczą” i postawiła znak równości między kobietą a mężczyzną. WO 03/02/2001.
9. (Wielki, duży) znak zapytania
a) «poważna wątpliwość»: Kilka dni temu ukończyłem pierwszy artykuł o Jugosławii. Jest utrzymany raczej w tonie obiektywnym, z pewnymi znakami zapytania. Dużo z tego, co robią, podoba mi się, ale mam także wiele wątpliwości. M. F. Rakowski, Dzienniki.
b) «coś niejasnego, nieznanego»: Zbyt gruby jest lądolód, zbyt małe jego przewodnictwo cieplne. Mimo wszystko dużo tutaj wątpliwości i znaków zapytania. Za mało jeszcze wiemy o temperaturach wielkich czasz lodowych. J. Jania, Lodowce.
10. (Wszystkie) znaki na niebie i ziemi wskazują na coś, zapowiadają coś «pewne okoliczności, wydarzenia są interpretowane jako zapowiedź czegoś, co się wydarzy, co nastąpi»: Wszystkie znaki na ziemi i niebie wskazywały, że powinna się dostać na studia. Nie dostała się. Fil 11/1996.
11. Znak czasu (czasów) «zjawisko charakterystyczne, ważne dla jakiegoś okresu»: Hipermarkety sa niewątpliwie znakiem czasów i symbolem europeizacji krajobrazu polskiego. Panuje powszechna opinia, iż miasto, które posiada „Hit”, „Castoramę” czy „Real” jest miastem „lepszym”, „bogatszym”. GWr 21/03/2000.
12. Znaki szczególne «widoczne cechy wyglądu różniące danego człowieka od innych ludzi»: Siedziałem przy stoliku i dotykałem ręką paszportu, który wypisany był na moje imię i nazwisko, w którym podany był mój rysopis z adnotacją, że nie posiadam znaków szczególnych. T. Różewicz, Opowiadania.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • znak — znȃk m <N mn znȃci/znȁkovi> DEFINICIJA 1. lingv. jezična činjenica u kojoj su sjedinjeni zvuk i značenje ili označitelj i označeno 2. konvencionalna kretnja mišićem lica, rukom ili glavom, jedinica neverbalnog jezika koja pokazuje ono što… …   Hrvatski jezični portal

  • Znak — (dt.: Zeichen) war eine katholische polnische Laien Organisation der Jahre 1956 bis 1976. Geschichte Die Gruppe entstand im Verlauf einer Fronde innerhalb der Vereinigung „PAX“ Bolesław Piaseckis. Nach 1956 war Znak (neben PAX und ChSS) eine von… …   Deutsch Wikipedia

  • znak — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż IIa, D. u {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} to, co umownie oznacza coś innego, informuje o czymś; wyobrażenie czegoś graficzne, literowe, gest, obraz itp. : {{/stl 7}}{{stl 10}}Znak… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Znak — can refer to: * Znak (association) * Znak (publisher) * Znak (magazine) * Znak (resistance) …   Wikipedia

  • znȃk — m 〈N mn znȃci/znȁkovi〉 1. {{001f}}lingv. jezična činjenica u kojoj su sjedinjeni zvuk i značenje ili označitelj i označeno 2. {{001f}}konvencionalna kretnja mišićem lica, rukom ili glavom, jedinica neverbalnog jezika koja pokazuje ono što se… …   Veliki rječnik hrvatskoga jezika

  • znák — a m (ȃ) 1. dogovorjen lik, ki ima določen pomen: ta znak pomeni bolnišnico, letališče; napisati, narisati znak; razpoznavati, uporabljati znake; dogovorjeni, ustaljeni znaki; grafični, pisni znaki; znak iz več črk in številk; znak za deljenje;… …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • znak — m III, D. u, N. znakkiem; lm M. i 1. «to co ma poinformować o czymś przez wywołanie określonych skojarzeń (odruchów warunkowych)» Wymieniać znaki porozumiewawcze. Dać znak gestem, spojrzeniem. Robić coś na dany znak. ∆ Znaki diakrytyczne «znaki… …   Słownik języka polskiego

  • Znak — L institut d édition Znak (Społeczny Instytut Wydawniczy Znak) est une maison d édition catholique polonaise indépendante créée en 1959 à Cracovie autour du magazine mensuel Znak. Il est devenue après 1991 un des principaux éditeurs de Pologne.… …   Wikipédia en Français

  • Znak (association) — Znak (Polish for sign) was an association of lay Catholics in Poland, active between 1956 and 1976. It was the only Catholic organisation supported both by the PZPR Communist party and the Catholic hierarchy. It was created as one of several… …   Wikipedia

  • Znak (mensuel) — Znak est un magazine culturel et intellectuel publié à Cracovie depuis 1946, à l initiative de Jerzy Radkowski. Ouvertement catholique, elle est néanmoins indépendante de l épiscopat. Sommaire 1 Histoire 2 Contenus 3 Liens externes …   Wikipédia en Français

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.